मराठी, इंग्रजीत अशा विषयांवर आणि अनुभवांवर अनेक पुस्तकं लिहिली गेली आहेत. मग कॅम्पफायरचं वेगळेपण कशात आहे? तर ते पुस्तकाच्या मांडणीतही आहे आणि लेखकाच्या लेखनातही आहे. अभ्यासोनि प्रगटणार्या व्यक्तीच्या ठायी जी इतिहासाची जाण असते आणि वर्तमानाचे भान असते ते "कॅम्पफायर"मध्ये गिर्यारोहणाच्या संदर्भाने सर्वत्र दिसून येते. निव्वळ चढाया करण्यापुरता हा छंद मर्यादित न ठेवता त्यांनी जागतिक कीर्तीच्या गिर्यारोहकांचे अनुभव वाचले, अभ्यासलेही. हे शास्त्र आणि तंत्र प्रगत होत असताना कोणकोणते बदल होत आहेत आणि त्यांचा भारतात कसा उपयोग होईल हे समजून घेतले. या सगळ्या जमवलेल्या ज्ञानाचा उपयोग करून अनेक कल्पनाही प्रत्यक्षात आणल्या. मग ती गडावर बारमाही पाणीसाठा मिळावा म्हणून तिथे बंधारा बांधण्याची फसलेली योजना असो की 'कोकणकडा चढायचाच' या आणि अशा यशस्वी झालेल्या अनेक इतर कल्पना असोत. यातूनच मग ताम्हिणी घाटामधली 'गरुडमाची' ही निसर्ग, साहसी मोहिमा आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण यांची सांगड घालणारी संस्थाही त्यांनी सुरू केली, तरुण मुलामुलींसाठी शिबिरं आयोजित केली, वेळोवेळी काढलेल्या छायाचित्रांची प्रदर्शनं भरवली.
पुस्तकाबद्दल बोलताना त्याचं बोलकं मुखपृष्ठ आणि लेखांसोबतची रेखाचित्रे यांचाही आवर्जून उल्लेख करायला हवा. पुस्तक हातात घेतल्यावर त्यावरच्या डोंगरचित्राच्या खरखरीत स्पर्शासोबतच एका ट्रेकरचं अनुभवविश्व उलगडायला लागतं. निलेश जाधवांनी तयार केलेलं हे मुखपृष्ठ आणि सोबत पुस्तकातली रेखाटनं यामुळे कॅम्पफायरचं वाचन चित्रदर्शी झालं आहे. किंबहुना लिमये हे स्वतः उत्तम छायाचित्रकार असूनही त्या छायाचित्रांऐवजी ही रेखाटनं घेतल्यामुळेच हे पुस्तक वेगळं वाटतं. अधूनमधून आढळणार्या संपादनाच्या चुकांनी मात्र या सार्या अनुभवाला किंचितसं गालबोट लागलं आहे. अर्थात त्यामुळे मूळ विषयाला कुठेही बाधा येत नाही, हेही खरंच.
सहज म्हणून एखादी गोष्ट करून पाहावी आणि तिने पाहता पाहता सारे आयुष्यच बदलून टाकावं, हे तसं क्वचितच दिसून येतं. कॅम्पफायर हा वसंत वसंत लिमये यांचा ट्रॅव्हलॉग म्हणजे हीच दुर्मीळ असलेली गोष्ट आहे. लिमये यांच्यासाठी हे क्षेत्र सारा हौसेचा मामला असं न राहता त्यापलीकडे गेलं आहे, अनेकपटींनी महत्त्वाचं झालं आहे, हेच यातून वाचकांपर्यंत पोहोचतं.
0 comments:
Post a Comment